به نام آنکه کوثر را آفرید
اعلام نتیجه کنکور؛ آیا یک عدد میتواند آینده فرزندم را مشخص کند؟
نویسنده: مرضیه جلالی
این مقاله راهنمای کمک به والدین برای عبور از روزهای حساس اعلام نتایج کنکور و انتخاب رشته است.
اعلام نتیجه کنکور برای بسیاری از خانوادهها فقط پایان یک آزمون نیست؛ نقطهای است که ماهها تلاش، نگرانی، امید و انتظار در یک عدد یا رتبه خلاصه میشود. از همینجا ممکن است فضای خانه بهسرعت تغییر کند؛ خانوادهای خوشحال از نتیجهای که به دست آمده و خانوادهای دیگر نگران، ناامید یا درگیر این سؤال که حالا چه باید کرد؟
اما یک نکته مهم را نباید فراموش کرد:
رتبه کنکور، یک داده برای تصمیمگیری است؛ نه تعریفی از ارزش، توانمندی یا آینده یک انسان.
اولین واکنش والدین اهمیت زیادی دارد
گاهی والدین، حتی با نیت حمایت، در همان ساعات اولیه با مقایسه و پرسشهای متعدد، فشار روانی داوطلب را بیشتر میکنند:
چرا رتبهات این شد؟
فلانی بهتر شده، تو چرا نشدی؟
حالا با این رتبه چه رشتهای میتوانی بروی؟
اگر پزشکی نشود، آیندهاش چه میشود؟
در حالی که داوطلب ممکن است هنوز از نظر هیجانی آمادگی تحلیل نتیجه را نداشته باشد.
بهتر است ابتدا فرصت آرامشدن و پذیرش نتیجه فراهم شود و سپس درباره گزینههای پیشرو صحبت شود. در این مرحله، والدین بیش از هر چیز به حضور آرام، شنیدن بدون قضاوت و پرهیز از تصمیمگیری عجولانه نیاز دارند.
نتیجه خوب یا بد، پایان مسیر نیست
حتی نتیجهای که با انتظار داوطلب یا خانواده فاصله دارد، میتواند نقطه شروع یک تصمیم تازه باشد. آنچه اهمیت دارد این است که پس از اعلام نتیجه، تصمیمها بر اساس واقعیتهای موجود گرفته شوند، نه بر اساس خشم، ناامیدی، ترس از قضاوت دیگران یا مقایسه با دیگران.
انتخاب رشته نیز نباید تبدیل شود به تلاشی برای جبران رتبه.
قرار نیست با انتخاب رشتهای صرفاً پرطرفدار، احساس شکست را پنهان کنیم؛ همانطور که نباید به دلیل ناامیدی، گزینههای ارزشمند و متناسب با تواناییهای داوطلب را کنار بگذاریم.
یکی از دشوارترین موقعیتها؛ وقتی خواسته والدین با علاقه فرزند متفاوت است
ممکن است والدین سالها برای فرزندشان یک مسیر شغلی مشخص تصور کرده باشند؛ اما نتیجه کنکور یا علایق واقعی او مسیر دیگری را نشان دهد.
در این شرایط، انتخاب رشته نباید به میدان کشمکش تبدیل شود.
والدین بهتر است به جای من میدانم چه چیزی برای تو بهتر است، با فرزند خود درباره این موضوعات گفتوگو کنند:
به چه حوزههایی علاقه دارد؟
در چه فعالیتهایی احساس توانمندی میکند؟
چه نوع محیط کاری برایش مناسبتر است؟
چه تصویری از آینده شغلی خود دارد؟
تا چه اندازه برای یک مسیر طولانی و دشوار آمادگی دارد؟
انتخاب او بر اساس شناخت است یا صرفاً جذابیت نام یک رشته؟
گاهی یک انتخاب نامتناسب، نه به دلیل ضعف علمی، بلکه به دلیل شناخت ناکافی از خود، رشته، دانشگاه و آینده شغلی اتفاق میافتد.
در این روزها، نقش والد تصمیمگیرنده نیست؛ همراه تصمیمگیری است
انتخاب رشته یکی از نخستین تصمیمهای جدی زندگی حرفهای بسیاری از جوانان است. طبیعی است که والدین نگران باشند، اما بهتر است این نگرانی به فشار تبدیل نشود.
یک جمله ساده میتواند فضای گفتوگو را تغییر دهد:
ما قرار نیست به جای تو تصمیم بگیریم؛ میخواهیم کمک کنیم تصمیمی بگیری که بعداً بتوانی از آن دفاع کنی.
این رویکرد هم استقلال فرزند را حفظ میکند و هم نقش حمایتی والدین را.
انتخاب رشته؛ تصمیمی فراتر از چیدن چند کدرشته
انتخاب رشته موفق، فقط پیدا کردن رشتههایی نیست که با رتبه داوطلب امکان قبولی دارند. یک انتخاب خردمندانه باید میان چند عامل ارتباط برقرار کند:
شناخت فرد + توانمندی و علایق + شرایط واقعی کارنامه + شناخت رشتهها و دانشگاهها + آینده تحصیلی و شغلی + شرایط خانوادگی و جغرافیایی + اولویتهای شخصی داوطلب
به همین دلیل، تصمیمگیری صرفاً بر اساس حرف دوستان، تجربه یک داوطلب دیگر یا فهرستهای آماده اینترنتی میتواند پرریسک باشد.
انتخاب رشته تخصصی در مرکز کوثر
در مرکز تخصصی مشاوره خانواده و ازدواج کوثر، فرایند انتخاب رشته توسط مشاوران متخصص حوزه تحصیلی و مسیر شغلی انجام میشود؛ با هدف اینکه انتخاب نهایی صرفاً یک قبولی نباشد، بلکه تا حد امکان با مسیر توانمندیها، علایق و آینده مسیر شغلی داوطلب نیز هماهنگ باشد.
در این فرایند، کارنامه و وضعیت داوطلب بررسی میشود، رشتهها و دانشگاهها از منظر تحصیلی و شغلی مورد توجه قرار میگیرند و گزینههای قابلدفاع برای انتخاب رشته با دقت بیشتری بررسی میشوند.
انتخاب رشته، تصمیمی است که میتواند سالهای زیادی از زندگی تحصیلی و شغلی فرد را تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین ارزش دارد برای آن، زمان و تخصص کافی اختصاص داده شود.
با توجه به محدودبودن زمان انتخاب رشته و شلوغی روزهای این فرایند، به داوطلبان و خانوادهها توصیه میشود رزرو نوبت مشاوره انتخاب رشته را به روزهای پایانی موکول نکنند. رزرو زودتر، فرصت بیشتری برای بررسی دقیق و تصمیمگیری بدون فشار زمانی فراهم میکند. در مرکز مشاوره کوثر، هدف فقط کمک به پرکردن فرم انتخاب رشته نیست؛ هدف، کمک به یک انتخاب آگاهانه، واقعبینانه و آیندهنگرانه است.
#تحصیلی
لینک دریافت نوبت مشاوره با خانم دکتر جلالی:
https://kosarfamily.ir/team/dktr-mrdyh-jlaly.html?action=schedules-list