چرا بعضی وقت‌ها از چیزی ناراحتیم، اما عصبانی می‌شویم؟
به نام آنکه کوثر را آفرید
چرا بعضی وقت‌ها از چیزی ناراحتیم، اما عصبانی می‌شویم؟
نویسنده: مینا کوفیگر
کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی
گاهی اتفاقی می‌افتد که در واقع ما را می‌رنجاند، اما واکنشمان خشم است.
کسی حرفی می‌زند که ناراحتمان می‌کند؛ به جای اینکه بگوییم «از این حرفت ناراحت شدم»، صدایمان بالا می‌رود.
یا وقتی احساس می‌کنیم نادیده گرفته شده‌ایم، به جای غم یا دلخوری، عصبانی می‌شویم و فاصله می‌گیریم.
اما چرا؟
خشم همیشه هیجان اصلی نیست
خشم یک هیجان طبیعی است و می‌تواند در پاسخ به بی‌عدالتی، تهدید، ناکامی یا نقض مرزهای ما ایجاد شود. اما گاهی خشم، هیجان آشکارتری است که روی هیجان‌های آسیب‌پذیرتر قرار می‌گیرد.
پشت یک خشم ممکن است احساس‌هایی مثل غم، ترس، شرم، ناامیدی یا احساس طردشدگی وجود داشته باشد.
مثلاً:
«دوستم به من توجه نکرد».
ممکن است ابتدا احساس کنیم:
«برای او مهم نیستم.» غم و طردشدگی
اما چیزی که به زبان می‌آوریم:
«اصلاً برایم مهم نیستی»! خشم و فاصله گرفتن
خشم در این شرایط می‌تواند احساس قدرت و کنترل بیشتری به ما بدهد؛ احساس‌هایی که تجربه کردنشان گاهی از احساس آسیب‌پذیری آسان‌تر است.
اگر همیشه فقط روی خشم تمرکز کنیم، ممکن است نیاز یا هیجان اصلی پشت آن را نبینیم.
به همین دلیل، در لحظه‌ای که عصبانی می‌شویم، بد نیست چند ثانیه مکث کنیم و از خودمان بپرسیم:
«اگر خشمم را کنار بگذارم، دقیقاً چه چیزی من را ناراحت کرده است»؟
شاید پاسخ این باشد:
- «ترسیدم از دستش بدهم».
- «احساس کردم نادیده گرفته شدم».
- «فکر کردم برایش مهم نیستم».
- «از چیزی که اتفاق افتاد ناامید شدم».
این شناخت به معنی سرزنش کردن خودمان برای عصبانی شدن نیست؛ بلکه کمک می‌کند قبل از واکنش، هیجان و نیاز واقعی خود را بهتر بشناسیم. خشم را حذف نکنیم؛ آن را بفهمیم.
هدف، این نیست که عصبانی نشویم. خشم گاهی پیام مهمی درباره نیازها، مرزها یا تجربه ما از یک موقعیت دارد.
مسئله این است که بتوانیم بین «من عصبانی هستم» و «من فقط عصبانی نیستم؛ شاید پشت این خشم احساس دیگری هم وجود دارد» تفاوت بگذاریم.
گاهی پشت یک واکنش تند، جمله ساده‌ای پنهان شده است:
«این اتفاق واقعاً من را رنجاند».
و شاید شناختن همین جمله، اولین قدم برای واکنشی آگاهانه‌تر باشد.
لینک دریافت مشاوره با خانم مینا کوفیگر: https://kosarfamily.ir/team/khanm-myna-kwfygr.html?action=schedules-list