چرا وقتی حالمان خوب نیست، کمتر کاری انجام میدهیم؟
نام آنکه کوثر را آفرید
چرا وقتی حالمان خوب نیست، کمتر کاری انجام میدهیم؟
نویسنده: مینا کوفیگر
کارشناس ارشد روانشناسی بالینی
گاهی وقتی حالمان خوب نیست، اولین کاری که میکنیم این است که از زندگی فاصله میگیریم؛ کمتر بیرون میرویم، کمتر با دیگران صحبت میکنیم، کارها را عقب میاندازیم و فعالیتهایی را که قبلاً دوست داشتیم کنار میگذاریم.
با خودمان میگوییم:
«وقتی حالم بهتر شد، دوباره شروع میکنم.»
اما مسئله اینجاست که گاهی حال خوب نتیجه شروع کردن است، نه شرط شروع کردن.
یک چرخه آشنا:
وقتی خلقمان پایین میآید، طبیعی است که انگیزه و انرژی کمتری داشته باشیم. در نتیجه فعالیتهایمان کمتر میشود و فرصت تجربه لذت، ارتباط اجتماعی و احساس موفقیت نیز کاهش پیدا میکند.
به این ترتیب ممکن است چرخهای شکل بگیرد:
حال بد کاهش فعالیت کاهش تجربههای مثبت و احساس توانمندی حال بدتر انگیزه کمتر
در رویکرد CBT، یکی از روشهای مؤثر برای شکستن این چرخه، فعالسازی رفتاری است؛ یعنی به جای اینکه منتظر بمانیم تا انگیزه کاملاً برگردد، بهتدریج فعالیتهای معنادار و مفید را وارد برنامه روزانه کنیم.
لازم نیست از کارهای بزرگ شروع کنیم،
فعالسازی رفتاری به این معنا نیست که وقتی حالمان خوب نیست، خودمان را مجبور کنیم ناگهان همه کارها را انجام دهیم.
اتفاقاً بهتر است از قدمهای کوچک و قابل انجام شروع کنیم؛ مثلاً:
۱۵ دقیقه پیادهروی کنیم.
با یک دوست تماس بگیریم.
یک کار عقبافتاده کوچک را انجام دهیم.
از خانه خارج شویم.
زمانی را به فعالیتی اختصاص دهیم که برایمان معنا یا لذت دارد.
حتی اگر در لحظه احساس کنیم «حوصلهاش را نداریم»، ممکن است بعد از انجام آن تغییر کوچکی در خلق، انرژی یا احساس توانمندی خود تجربه کنیم.
یک سؤال متفاوت
دفعه بعد که حالتان خوب نبود، به جای اینکه فقط بپرسید:
«چرا حالم خوب نیست»؟
از خودتان بپرسید:
«الان چه کار کوچکی میتوانم انجام دهم که مرا یک قدم به زندگیای که میخواهم نزدیکتر کند»؟
قرار نیست با یک پیادهروی یا یک تماس تلفنی همه مشکلاتمان حل شود. هدف این است که چرخه بیتحرکی را متوقف کنیم و دوباره ارتباطمان را با فعالیت، ارتباط و معنا برقرار کنیم.
البته هر افت خلقی به معنای وجود اختلال روانشناختی نیست. اما اگر بیانگیزگی، کنارهگیری یا کاهش فعالیت برای مدت قابل توجهی ادامه پیدا کند و عملکرد روزمره، روابط، کار یا تحصیل را تحت تأثیر قرار دهد، بهتر است برای ارزیابی دقیقتر از یک متخصص سلامت روان کمک بگیریم.
گاهی لازم نیست اول حالمان خوب شود تا حرکت کنیم؛ گاهی حرکت کردن، آغاز بهتر شدن حال ماست.
#فردی
لینک دریافت مشاوره با خانم مینا کوفیگر:
https://kosarfamily.ir/team/khanm-myna-kwfygr.html?action=schedules-list